VỖ Ợ CHO BÉ VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN NHỚ

Mình tìm hiểu khá nhiều thông tin về cách chăm sóc bé cho đúng cách trong suốt thời gian mang bầu vì cả đời được bảo bọc kĩ trong vị thế con gái một của gia đình nên hậu quả là chả biết gì về chăm sóc ai cả chứ đừng nói đến một thiên thần bé bỏng có vẻ rất mong manh dễ vỡ. Đọc cho nhiều nhưng rốt cục mình vẫn là một người mẹ tệ hại, chả có mát tay nuôi con gì đâu, lúc nào cũng loay hoay chuyên làm hỏng việc và đã từng xấc bấc xang bang ôm con nhập viện 2 lần khi bé chưa đầy 1 tuổi. Một phần nữa con mình nằm trong nhóm những đứa trẻ khó chịu nhất thế giới, cực kì nhạy cảm, bẩm sinh đã bị trào ngược thực quản và gào la thì âm vang vũ trụ luôn. Suốt 6 tháng đầu mình nuôi con trong hoảng loạn, bác sĩ hay bạn bè gặp Chum rồi đều chỉ lắc đầu bảo mẹ chịu đựng cho qua đốt 12-18 tháng đi sẽ khá hơn, chứ không còn cách nào khác (tin vui là từ 6-9 tháng có cải thiện, 9-12 tháng đã bớt trào ngược và từ 12 tháng trở đi cuộc sống đã bắt đầu tuyệt vời trở lại). Những điều chia sẻ dưới đây đều xuất phát từ kinh nghiệm đau thương sau rất nhiều tháng liền hoang mang bối rối trăn trở trằn trọc vật lộn trong cuộc chiến nuôi con nên có lẽ nó chỉ phù hợp hay quan trọng với những người mẹ dở ẹc, non kinh nghiệm đã vậy còn gặp trúng em bé bẩm sinh nhạy cảm như Chum của mình.

Lúc mang thai, mình mua 2-3 cuốn sách để luyện và có đọc qua về 2 từ “vỗ ợ” rồi nhưng có lẽ quá nhiều thông tin cần lưu tâm hơn nên 2 từ đó nó đi ra khỏi đầu đến mức không lưu lại tí ý niệm nào luôn. Mãi đến khi con bé nó bú tăng lượng sữa lên khoảng 80 thì bắt đầu ọc sữa ra hết từ mũi lẫn miệng nhân lúc đi khám khi tròn tháng bác sĩ mới bảo là do em bé không được vỗ ợ, đầy hơi nên ọc sữa luôn. Khi đó mới tá hỏa tìm kiếm đọc lại mọi thông tin về “vỗ ợ”. Giờ chốt nhanh một điều “vỗ ợ rất rất quan trọng trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh”. Bé bú bình hay bú mẹ đều dễ bị đầy hơi, mà bé chưa thể tự ợ được nên chúng ta phải giúp. Lượng hơi này bị đầy mà không ợ để thoát ra trong khi sữa cứ nạp vào sẽ rất dễ bị dội ra lại, ọc hết đó nha. 90% nguyên nhân bé ói trong và sau khi bú là do bị đầy hơi, không được ợ mà đã nằm xuống liền thì thường là sẽ trớ sữa không ít thì nhiều (số 90% là mình chém gió, nhưng nói chung đó là lí do phổ biến nhất) . Và vỗ ợ không nhất thiết chờ bú xong hết mới làm. Nhiều khi bú nửa bình mà bé có dấu hiệu hơi khác lạ chút là lấy ti ra liền ẵm lên vỗ ợ, vuốt nhẹ lưng từ trên xuống xong khum tay vỗ nhẹ vào giữa lưng bé. Kiểu cho giải lao 10′ nếu sau đó mà vẫn ko ợ thì cho bú tiếp nhưng phải hết sức tập trung thăm chừng. Khi bú xong rồi vỗ ợ nhiều khi cả nửa tiếng bé mới ợ được nên phải kiên nhẫn dữ lắm. Vỗ lực vừa phải tránh nôn nóng vỗ mạnh vì chồng mình có lần vô tình quá tay 1 phát bé Chum liền ợ 1 cái thật to và liền sau đó nhân tiện ọc hết sữa ra luôn. Ba mẹ nên tìm thêm các video clip hướng dẫn vỗ ợ trên youtube để làm cho đúng. Sau khi bé bú xong, vỗ ợ xong rồi lại phải nhớ kê đầu cao và xoay mặt bé nghiêng qua 1 bên để nhỡ có ọc sữa thì bé vẫn an toàn.

Tương tự như vậy nếu đang ẵm bé cho bú mà lỡ con có ọc sữa bất ngờ thì chúng ta nhớ nằm lòng việc đầu tiên là bình tĩnh nhanh chóng xoay đầu bé nghiêng hẳn 1 bên hướng mặt bé ra ngoài cho ói hết. Như vậy sữa sẽ không bị lọt vào đường thở gây nhiễm trùng dẫn đến các bệnh như viêm tiểu phế quản, viêm phế quản, viêm phổi…

Nhiều người cho rằng bé bị các bệnh về hô hấp là do nhiệt độ phòng hoặc môi trường nóng/lạnh gây ra (nhiễm lạnh thì hẳn là khả năng gây viêm phổi rất lớn rồi,còn nóng thì ra mồ hôi lưng nếu không lau kịp dễ dẫn đến tình trạng mồ hôi thấm ngược lại vào người bé cũng lại sẽ gây viêm phổi) Nhưng ít ai biết rằng bé ọc sữa nếu bị văng sữa vô đường thở có thể dẫn đến viêm hô hấp trên, diễn biến lan nhanh chỉ 1-2 ngày sau viêm dần xuống dưới liền gây viêm phế quản rồi nặng thì cũng làm bé viêm phổi luôn. Thậm chí bé chưa ọc thật sự ra ngoài mà chỉ mới nhợn lên tới cổ thôi cũng có nguy cơ sữa/đồ ăn dặm lọt vô đường thở gây viêm nhiễm. Vì vậy ọc sữa rất là rách việc, muốn hạn chế ọc sữa thì phải học vỗ ợ thành thạo, bình tĩnh nhớ bài phản ứng nhanh nghiêng đầu bé qua 1 bên khi con ọc bất ngờ. Bú xong xuôi vỗ ợ thành công rồi thì đặt bé nằm lưng thẳng trên mặt phẳng nghiêng  góc chừng trên dưới 10 độ sẽ vừa hạn chế nguy cơ ọc sữa xuống mức thấp nhất, vừa tránh bị ảnh hưởng đến đốt sống cổ vì tội nằm đầu cao.

Vừa rồi ở trên mình có nhắc đến các clip trên youtube thì ba mẹ cũng có thể search “How To Massage A Newborn Baby” có rất nhiều clip về massage cho bé để tự làm ở nhà. Mình là cứ xem đi xem lại cho thuộc bài xong lúc Chum ra đời là buổi sáng bất cứ lúc nào sau khi con bú xong 1 tiếng rồi mình cũng lấy ít dầu dừa massage từ mặt xuống tay chân và cả lưng cho con nữa. Bé tỏ ra rất thích với sự tiếp xúc của mẹ và mắt cứ mở to thích thú.

Trong một diễn biến khác, để đầu bé được tròn đẹp ba mẹ cố gắng nhắc nhau thường xuyên xoay đầu nghiêng đều 2 bên và chính giữa cả khi bé ngủ lẫn khi bé thức luôn để tránh bị bẹp đầu móp đầu nha. Thỉnh thoảng lật bé nằm ngủ sấp cũng tốt luôn. Nói chung trở 360 độ cho chín đều í lộn cho tròn đều cái đầu. Nhiều người chỉ xoay đầu khi con ngủ còn lúc thức ko để ý. Một lỗi khác cũng thường gặp là ba mẹ luôn treo đồ chơi về 1 bên thành cũi làm bé thường xuyên nhìn và chơi 1 hướng riết đầu cũng móp hoặc nếu treo đồ chơi trên cao ở giữa hoài bé nằm ngửa nhìn mãi cũng bẹp đầu luôn. Mình thay đổi luân phiên treo đồ chơi qua phải trái ở giữa đồng đều hết, ngủ cũng thường để ý xoay trở đều nên Chum còi chả được gì chỉ được khen mỗi cái đầu tròn thiệt đẹp vớt vát lại, hehe

Vấn đề chọn mua bình sữa cho con mình góp ý là nên chọn loại chống đầy hơi và lưu ý phải coi kĩ cách sử dụng. Ví dụ như nhà mình xài Pigeon núm ti silicon có 1 lỗ nhỏ trên đó mà mình không để ý mãi sau này bạn mình mách nước mới biết đúng ra khi cho bé bú phải cầm bình sao cho hướng cái lỗ trên núm ti lên trời để sữa đừng ngập qua lỗ đó thì việc thoát hơi cho bé mới phát huy tác dụng (bạn mình ban đầu cũng chả biết nhưng vì sinh con ở Nhật nên được y tá hướng dẫn). Nói chung các hãng sản xuất bình sữa người ta thiết kế cũng đã tính toán kĩ, cái gì xuất hiện cũng có công năng chứ không phải đục lỗ trên cái núm ti khơi khơi cho vui, mình nhà quê thành ra có cái bình xịn mà thời gian đầu xài ko tận dụng được thật uổng. (cái tội dùng đồ nội địa Nhật, hướng dẫn sử dụng toàn tiếng Nhật, không biết đọc nên không biết xài). Dùng bình sữa có hỗ trợ thoát hơi thì bé bú đỡ bị đầy hơi, đỡ phải vỗ ợ giữa chừng, chỉ cần vỗ ợ sau khi bú xong thôi. Mình chả biết sao trẻ con khó ợ thế, nhiều bạn bè mình rất stress vì con vỗ mãi không ợ, ẵm hoài vỗ rụng tay mà bé nó nhất quyết không ợ, để nằm xuống phát nhiều khi sặc ho nhẹ 1 cái hay khóc cười quá trớn tí là ói hết.

Nhân tiện nhắc đến ho-sặc gây ọc sữa, câu hỏi đặt ra là “vậy mỗi lần em bé bú hay uống nước bị sặc thì phải làm gì?” Mình học y tá trong bệnh viện là xòe lòng bàn tay cho căng ra rồi đập nhanh và lực vừa phải vô trán bé, đập liên tục nhiều cái liền, chính giữa lòng bàn tay đập bụp bụp vô chính giữa trán (nghe bụp bụp thiệt luôn đó). Mục đích của việc này là để bé tập trung chú ý vô cái trán mà bớt ho vì sặc, giảm ho được cũng sẽ giảm nguy cơ ọc sữa.

Một vấn đề khác mà mọi người trăn trở khá nhiều là nên cho bé nằm ngủ phòng máy lạnh (máy điều hòa) hay là nằm quạt. Chum có lần nhập viện nằm phòng dịch vụ mình thấy họ xài cả quạt cả máy lạnh. Bản thân nhà mình qua thời gian cũng rút ra điều kiện lý tưởng nhất là đối với phòng diện tích khoảng 12m2,  trần cao 3m thì mở máy lạnh chừng 27 độ, cộng thêm quạt treo tường số nhỏ nhất chế độ quay đều và nếu vào ban ngày thì có tăng cường mở luôn cái quạt hút trên cao, bé nằm thoải mái ăn mặc thoáng mát, không đắp chăn mền gì cả. Tóm lại theo mình nếu cứ trăn trở không biết chọn cái nào thì mình cứ chơi cả 2, nhiều khi rảnh làm luôn cả 3, mà chơi tới bến nữa mình đầu tư cái thứ 4 là máy phun hơi nước tạo độ ẩm cho phòng là hoàn hảo. Nếu phòng diện tích lớn có thể để xuống 26 độ tùy mọi người cân nhắc và linh động nhé. Còn nếu bắt buộc giữa quạt và điều hòa phải chọn 1 thôi thì cá nhân mình vote cho máy lạnh nhé, quạt không đủ mát em bé đổ mồ hôi thấm ngược ướt áo vô người bé trở lại nguy hiểm lắm. Máy lạnh dùng cho phòng em bé cũng phải thường xuyên vệ sinh hơn bình thường, khoảng 3-4 tháng làm vệ sinh 1 lần, bác sĩ khuyên thế. Ở Sài gòn em bé cần thoáng mát quan trọng hơn việc giữ ấm. Biến đổi khí hậu nên thời tiết càng ngày càng nóng, năm sau nóng hơn năm trước, nực nội khó chịu và dễ bệnh không kém gì trời lạnh cả.

Có mẹo nhỏ này mình muốn nhắc đến nữa là ở nhà cũng hay pha tinh dầu tràm vô nước lau sàn để hạn chế muỗi và côn trùng nói chung, vẫn kết hợp xịt muỗi khi bé không ở trong phòng và xịt chai chống muỗi lên da con khi bé trên 6 tháng. Sốt xuất huyết rất đáng sợ, không nên giỡn mặt với muỗi đâu các bạn à.

Còn một điều làm mình khá khó chịu là em bé cũng rất hay bị nấc cụt. Chả có gì nghiêm trọng nhưng mà hễ cứ thấy con nấc cụt là mình bứt rứt muốn cắt cơn nấc cụt zô ziên ngay lập tức. Chỉ có 2 cách mình thấy hiệu quả nhanh là cho bé bú, một lúc sau sẽ thấy hết nấc cụt tự bao giờ, còn nếu bé quá no rồi thì chỉ còn cách chọc cho con khóc, vài giây sau dỗ nín là bỗng nhiên thấy hết nấc cụt luôn. Mấy cái chiêu vỗ lưng vuốt ngực mình đều thấy không có tác dụng với vụ nấc cụt này.

Lan man nhiều điều nhưng thật lòng toàn những việc giống như trước giờ bị coi là hiển nhiên ai cũng phải biết nên không ai nhấn mạnh đó là cơ bản khi chăm sóc trẻ sơ sinh mà mọi cha mẹ phải nắm vững trước khi chào đón thiên thần nhỏ đến thế giới này. Làm cho đứa cùi pắp tay mơ như mình nhiều phen khốn đốn, phải trả giá đắt không ít lần nên thật lòng chẳng muốn ai phải khổ vì không được nhấn mạnh những vấn đề này từ trước giống gia đình mình nữa. Hiện giờ mình nuôi con bình tĩnh hơn rất nhiều rồi nên chúc người người nhà nhà đều chăm con trong tự tin nha

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s