[Hen suyễn] Bé bị suyễn nhi

Hôm nay mình quyết định sẽ viết một bài về Hen suyễn – căn bệnh mà cả gia đình đang chiến đấu để giúp Chum thoát khỏi nó đặng còn dắt nhau đi chơi. Chum hiện tại hi vọng chỉ là suyễn nhi và sẽ hết khi con lớn hơn. Tuy nhiên bác sĩ đã tư vấn là đối với bé gái thì có 3 giai đoạn mà suyễn có khả năng sẽ trở lại và gây khó khăn nhiều cho con đó là khi dậy thì (do thay đổi nội tiết tố), giai đoạn mang thai, và giai đoạn tiền mãn kinh. Nhưng thôi đang ở giai đoạn nhũ nhi thì cứ chiến khúc này trước, mấy khúc kia tính sau. Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng, để đánh đuổi được cái thằng suyễn đáng ghét này mình nhất định phải biết nó là ai và ra sao, gốc bự không…v.v. đặng còn lựa cây đao tầm cỡ nào để đập nó cho đúng.

Những thông tin trong bài này là do mình tự ghi chép lại theo trí nhớ sau khi nghe bác sĩ tư vấn về bệnh của con nên có thể sai vài từ chuyên môn, nếu anh chị nào am hiểu mà đọc thấy chưa chính xác vui lòng nhắn lại để mình cập nhật cho đúng nha.

1.Hen suyễn là gì:

Trước tiên các bạn đều khá mơ hồ không chắc bị suyễn là bị gì và tại sao nó lại gây mệt mỏi cho người bệnh và thân nhân vì nếu chỉ nghe thôi thì có vẻ là một loại bệnh về hô hấp đơn thuần, sao lại làm bé khó thở sốt cao suốt đêm như vậy.

Trước tiên mình có biên dịch 1 cái hình từ tiếng Anh để cho mọi người dễ hình dung hơn:

hen.png

Phổi của các bạn với các ống phế quản dẫn không khí cho chúng ta hít thở khỏe mạnh khi bình thường là người số 1, mặt cắt ống phế quản mỏng, đều, nói chung nhìn đẹp ha. Sau khi bị các bệnh hô hấp trong khoảng thời gian kéo dài như viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi… thì nó sẽ trở thành viêm mãn tính, có nghĩa là bác sĩ sẽ chẩn đoán bị suyễn, đó là hình người số 2. Khi này phế quản phổi của các bạn thường xuyên trong tình trạng sưng viêm gây hẹp lại đường dẫn không khí tuy chưa gây khó khăn khi hít thở thông thường nhưng luôn trong tình trạng tiềm ẩn nguy cơ chỉ cần 1 tác nhân kích hoạt vào là có thể sưng viêm lên cơn khó thở liền lập tức. Và rồi một khi gặp yếu tố nào đó làm cơn suyễn bộc phát lên là phế quản của người bệnh sẽ nhìn tệ như hình số 3, mọi thứ sưng phồng rộp lên làm việc hít thở trở nên khó khăn, có chất nhầy dư thừa tức là đờm nhớt đó, phải đớp từng hơi đau đớn, ngực cảm thấy nghẹt lại, co thắt nhiều mới thở nổi và do có viêm tấy nên sẽ kéo theo sốt cao, đặc biệt là khi ngủ, ban đêm cũng như ban ngày.

Vậy thì việc điều trị hen suyễn sẽ cố gắng giữ người ở tình trạng số 2 không bị lên tình trạng số 3 và dùng thuốc mỗi ngày thường xuyên để hỗ trợ phế quản người bệnh từ hình số 2 về trở lại tình trạng khỏe mạnh như người số 1, thành phế quản mỏng, không còn sưng tấy căng cơ gì nữa.

Tình trạng số 2 cũng có phân chia ra cấp độ nặng nhẹ. Bác sĩ nói mình cách xác định tương đối là có thể trong vòng 1 tháng mà bé lên cơn từ 3 lần trở lên mà không nghỉ ngơi để lướt qua được đến nỗi phải xông khí dung, nếu có 3 đợt trong 1 tháng như thế là khá nặng rồi phải can thiệp vừa dùng thuốc Singulair vừa dùng ống haler hỗ trợ để hít Flixotide giữ phế quản phổi vào tình trạng ổn định tránh viêm và lên cơn làm bé suy kiệt sức khỏe.

Trước đây sau lần nhập viện vì viêm phổi bội nhiễm, bác sĩ có chẩn đoán Chum bị suyễn, cho dùng Singulair mỗi ngày, và gia đình mình cũng có chọn mua máy xông khí dung cho con luôn rồi. Nhưng sau đó Chum vẫn lên cơn suyễn thường xuyên nhà mình cứ sống trong nơm nớp sợ hãi, làm gì cũng không dám, thậm chí hư quá mà la mắng ẻm làm ẻm khóc lóc thở dốc là cũng mệt, lại lên cơn như chơi, sợ quá không lẽ chẳng dạy dỗ con được vì cái bệnh chết tiệt này. Rồi cũng đến 1 ngày Chum lên cơn suyễn cấp độ trung bình, ở nhà dùng máy xông khí dung cũng không cắt cơn được buộc phải nhập viện Vũ Anh tiếp thì lúc này sau khi ra viện bác sĩ mới kê thêm cho dùng cái ống BabyHaler để hít thêm thuốc mỗi ngày 2 bận vẫn kết hợp với việc uống Singulair mỗi tối. Dự kiến bác sĩ nói là sẽ dùng thuốc đến khi duy trì tình trạng ổn định êm đềm không phát sinh bất cứ cơn suyễn nào (mà phải dùng đến máy xông khí dung cắt cơn) trong vòng 6 tháng, sau đó có thể cân nhắc giảm dần giảm dần dần liều của từng loại xuống từng chút một rồi mới dám ngưng hẳn. Nói chung đường còn dài, cách mạng còn lâu mới thành công.

2.Dấu hiệu của cơn hen:

  • Đương nhiên là ho, ho nhiều, ho khan, không thấy có dấu hiệu của đờm, ho 1 tràng càng ngày càng nhiều
  • Khò khè, cái này thì áp tai vô ngực bé nghe có thể nhận biết ngay, không cần ống nghe của bác sĩ cũng có thể nghe được cái sự mệt nhọc tắc nghẽn bên trong phổi, hoặc tiếng thở từ mũi cũng tạo ra âm thanh khò khè
  • Thở mệt, cũng nhận biết bằng mắt thường, dần dần các bạn sẽ có kinh nghiệm và nhạy hơn với các dấu hiệu khi cơn hen khởi phát.

3.Xử lý cơn hen:

Nếu đang dùng Babyhaler thì có thể mua Ventolin dạng bình xịt, lắp vào ống Haler và xịt theo liều dùng hướng dẫn của bác sĩ

Nếu nhà có máy xông khí dung thì có thể dùng Ventolin dạng dung dịch pha với nước muối hoặc nếu nặng sẽ dùng tới thuốc Pulmicort.

Và cho dù là dùng Babyhaler hay máy xông khí dung thì tất cả đều phải đi khám và theo liều dùng bác sĩ chỉ định, liều dành cho phun cắt cơn thế nào, phun giãn cách thế nào, phun duy trì thế nào đều do bác sĩ khám và định lượng hết, nhà mình không dám chơi ẩu bao giờ.

Nhìn chung là ban đầu sẽ xử lý mạnh tay để lấy lại nhịp thở ổn định và cắt cơn coi như là cấp cứu trước, sau đó sẽ đến giai đoạn giãn cách từ từ và sau đó là giai đoạn duy trì để chấm dứt hẳn cơn hen. Thường khi đi khám bên khu chất lượng cao Nhi đồng 2 mà cấp cứu là bác sĩ sẽ cho xông liền 2 lần, cách nhau 20′ để bé thở khá hơn, lần gần đây nhất thì bác sĩ cho Chum xông hẳn 3 lần liền tù tì luôn không chờ 20′ gì hết, nói chung cũng hoang mang, mình chỉ có nước tin bác sĩ thôi, con mình nặng nhẹ sao bác sĩ nắm rõ nhất.

Sau khi xông khí dung thì bé sẽ ho nhiều kèm với đờm, bác sĩ thường kê thêm thuốc ho để làm loãng đờm, bé ho xong mà nuốt đờm lại cũng sẽ đi tiêu ra ngoài, hoặc ba mẹ vỗ lưng cho long đờm ra, bé ho thì khuyến khích con cứ ho để tống đờm ra khỏi phổi. Khi này bé có thể thường xuyên ói, vì kẹt đờm trong cổ nhưng thôi an ủi là ói thì đờm cũng theo đồ ăn ra ngoài bớt. Bé sốt trên 38.5 độ nếu không thể làm gì để hạ thì mới uống thuốc nha, Chum thường sốt 2 đêm là hết, mà con sốt là xác định cả nhà khỏi ngủ rồi đó. Với hồi xưa mình cứ tưởng xông là để bé bớt ho nhưng không phải, xông khí dung sẽ làm giãn phế quản, đờm nhớt bắt đầu ra nhiều hơn nên bé sẽ vẫn ho, đẩy được đờm nhớt ra bằng nhiều cách thì dần mới hết và bình phục hoàn toàn được.

4. Dùng Flixotide để điều trị phòng ngừa hen suyễn:

Cái này bác sĩ kê cho Chum nhà mình dùng mỗi ngày 2 lần, đều đặn không ngưng, được hứa là nếu tình hình phế quản cải thiện tốt sẽ được giảm từ từ đến khi ngưng hẳn là bình phục. Cái này bác sĩ dặn kĩ có chứa corticoid, chỉ có tác dụng cục bộ cho phổi và đường thở, không ảnh hưởng các phần khác của cơ thể. Tuy nhiên vùng mặt bé chỗ mũi và miệng tại vị trí phễu chụp silicone úp lên sau mỗi lần bé hít thuốc đều phải vệ sinh lau rửa sạch và đánh răng kĩ, tránh bị hư răng hoặc nổi mẩn, lang ben, các bệnh về da khi phải tiếp xúc với corticoid thường xuyên.

Nhiều người lo thuốc này dùng hoài sẽ có hại, làm bé không phát triển chiều cao..v.v. nhưng có vẻ mình không có lựa chọn khác nên chỉ biết chăm chỉ kiếm tiền thật nhiều để lo cho con, giáo dục con tốt để nó cũng kiếm tiền tạ tiền tấn luôn, có tiền rồi thì lùn không còn là vấn đề nữa, nói chung cần cù vượt khó làm giàu thôi chứ sao bây giờ.

Việc vệ sinh cái ống haler thì bác sĩ dặn 1 tuần làm 1 lần là được. Bên trong ống đã có tráng 1 lớp tĩnh điện nên khi rửa mình hòa xà bông rửa chén vô nước, tạo bọt cho nhiều, xong rã các phần của haler ra ngâm vô chìm hoàn toàn trong thau rồi thôi. Bác sĩ dặn không cần chà rửa gì nhiều vì sẽ tạo thêm tĩnh điện cho vật liệu nhựa bên trong ống haler, như vậy không tốt đâu. Mình chỉ ngâm vô lắc lắc nhẹ, trở qua lại cho đều rồi để yên, ngâm 15-20′, sau đó cũng tráng lại 1 lần bằng thau nước sạch, lắc nhẹ qua lại cho hết xà bông xong để gác lên rổ phơi chờ cho khô tự nhiên là xong. Thường sau cử xịt buổi tối của Chum xong mình vệ sinh xong phơi qua đêm đến sáng là khô ráo sạch sẽ lắp lại bình xịt được cử mới liền.

5. Các yếu tố khởi phát cơn hen

  • Do thời tiết, trời trở lạnh là Chum mình dính chưởng liền, đi tới Đà Lạt thôi còn không thoát nên giờ đang ấm ức gác lại Đài Loan Nhật Bản Úc Iếc gì dẹp hết, chờ thời.
  • Do vận động nhiều, bé chạy nhảy quá sức gây thở dốc cũng có thể làm khởi phát 1 trận ho rồi lên cơn luôn, cái này Chum mình cũng hay bị nhưng nhiều khi cho con nằm nghỉ ngơi hay ngủ 1 giấc dài dậy thấy êm êm coi như lướt được luôn đỡ phải xông.
  • Do bụi bặm, bé hít phải trong phòng, trên nệm, từ quạt, máy lạnh, khói thuốc lá, chơi nhà banh, đi siêu thị…v.v. đều là các sát thủ âm thầm ra tay lúc chúng ta lơ là. Đặc biệt trên nệm có 1 loại bọ gì đó khó tìm thấy nhưng nó luôn ở đó, trong mọi cái nệm ở nhà chúng ta, con này thường ăn các mảnh da chết li ti của người mình bong ra khi ngủ cọ quẹt trên giường xong ị ra phân cũng nhỏ xíu như bụi. Các em bé ở nhà thì cứ thích nhảy tưng tưng trên nệm làm các bụi và phân này tung lên, hít phải một cái là có thể lên cơn rất trầm trọng luôn. Phân này độc lắm và đặc biệt nhạy cảm với các bé bị hen suyễn nha.
  • Do dị ứng, có thể dị ứng thực phẩm, phấn hoa, lông động vật, mùi clo của nước hồ bơi… những cái này cũng nguy hiểm. Ba mẹ nào để ý mà phát hiện con mình hay có phản ứng bất thường khi ăn món nào thì cắt luôn không cho ăn nữa nhé. Có nhiều bé bị dị ứng tôm, cứ ăn là nổi mẩn ngứa ngồi gãi, nhưng ba mẹ thấy không nghiêm trọng, ăn tôm có chất này nọ bổ dưỡng sang trọng mắc tiền nữa nên thỏa hiệp cho ăn, cùng lắm gãi chút thôi có gì đâu, rồi xoa thuốc cũng hết nhưng bác sĩ nói cái này có cơ chế tích lũy theo thời gian. Mấy món gây dị ứng sẽ tích tụ cái chất đó dần dần đến 1 lúc nào đó có thể bùng phát hẳn lên cơn rất nghiêm trọng có thể gây tử vong ba mẹ đừng xem thường nhé.

Đây là 4 nguyên nhân phổ biến thường gặp thôi còn một số tác nhân khác mọi người google để có thêm chi tiết. Chum nhà mình còn có thêm 1 nguyên nhân nữa là khóc, trời ơi khóc dai khóc to, cố gào, nấc nấc dữ dội lên cho khổ sở để cho ba mẹ cắn rứt lương tâm mà tha cho nó hòng làm vương làm tướng trong nhà. Mình lại không thỏa hiệp với các thói hư của con nên khá nghiêm khắc, con nít mỗi đứa mỗi tính, con mình nó khá lanh nên nó biết hết tẩy của người lớn trong nhà, mình mà không cương quyết dằn mặt khẳng định vị thế chiếu trên là ẻm sẽ hỗn láo bất trị ngay. Đời mình ghét nhất con nít hỗn nên mình nghiêm với Chum lắm, con khóc lên cơn nhập viện mẹ nuôi bảo hiểm trả tiền chứ mẹ không chấp nhận thói vô lễ, ô kê?

[Update] Nhà mình vừa trả giá đắt để học được thêm 1 nguyên nhân nữa có thể kích hoạt cơn suyễn đó là khi đi máy bay hoặc du lịch lên vùng núi cao, trên đó không khí loãng, thiếu oxy gây khó thở, cũng rất nguy hiểm với trẻ em bị hen suyễn. Trong chuyến đi du lịch Thái Lan bạn nhỏ nhà mình đã nhập viện  vì lý do này. Thật ra trước đó chuyến đi Đà Lạt về bé Chum đã bị lên cơn nhập viện cũng do vậy mà mình không biết nên đã không cảnh giác, hic…Do đó từ giờ về sau Chum sẽ chỉ đi chơi bằng đường bộ đến tham quan đồng bằng và biển cả thôi, nghỉ bay nghỉ lên núi cao rồi các bạn ạ.

6. Vì sao bé bị hen suyễn?

Cái này có 4 nguyên nhân chính, bác sĩ giảng nhiều mà mình nhớ không bao nhiêu. Nếu con bạn có dính từ 2-3 nguyên nhân trong đó thì giúp bác sĩ sẽ dễ dàng kết luận là chắc chắn bị suyễn hay không hơn thôi. Nguyên nhân lớn nhất là di truyền, nếu trong gia đình hoặc họ hàng có ai bị suyễn thì khả năng cao bé nhà bạn sẽ bị, khó mà nghi ngờ gì thêm nữa. Con mình thì không có di truyền, rà soát hết họ hàng nội ngoại rồi, vậy mà chỉ có 1 nguyên nhân duy nhất là do viêm phế quản và viêm phổi kéo dài, nên phế quản bị tổn thương nên đang hi vọng chỉ bị suyễn nhi (tức là bị lúc còn nhỏ dưới 5 tuổi) khi lớn sẽ hết hẳn, hi vọng, hi vọng thôi, còn thực tế thì tới đâu mình chiến tới đó. Mình nghe nói khi bé 3 tuổi trở lên có thể xin ý kiến bác sĩ tiến hành làm xét nghiệm gì đó để xác định tình trạng suyễn của bé là vĩnh viễn hay tạm thời, nói chung thông tin hành lang là vậy, khi nào con 3 tuổi mình sẽ hỏi thêm. Con mình rất còi, sức đề kháng kém, bệnh triền miên khói lửa nản vô cùng luôn.


Hiện tại nhà mình đang hạn chế tối đa các yếu tố khởi phát cơn suyễn (trừ vụ khóc) kết hợp với dùng thuốc xịt lẫn thuốc uống theo liều lượng của bác sĩ, mỗi tháng khám định kì theo dõi 1 lần để cập nhật tình hình bệnh có cải thiện không để duy trì hoặc can thiệp khi cần thiết. Mình đã có 1 bài về phác đồ điều trị suyễn của BNH Hospital bên Bangkok ở đây ,rất là khác với VN, mình cảm nhận thấy hiệu quả và dễ chịu hơn cho các con, các bạn có thể xem để tham khảo thôi. Xin chia sẻ nỗi lòng giữa các bậc cha mẹ có con bị suyễn giống như nhà Chum, có thông tin gì giúp đỡ nhau cùng vượt qua giai đoạn khó khăn này mình đều cố gắng trả lời các bạn. Nhưng mình không phải bác sĩ nên những gì mình biết mình đã ghi hết rồi, các bạn có thắc mắc khác theo trường hợp cụ thể của mỗi đứa trẻ thì vui lòng khám để bác sĩ tư vấn cho đúng đắn nhé.

 

Advertisements

3 thoughts on “[Hen suyễn] Bé bị suyễn nhi

  1. Pingback: Hồ bơi tốt cho em bé ở Sài Gòn – We're all MAD here

  2. Pingback: 8 quán Cafe có khu vui chơi trẻ em ở Sài Gòn – We're all MAD here

  3. Pingback: [BNH Hospital ở Bangkok] Tháng 6 – Chuyện chưa kể – We're all MAD here

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s