Có nên tiêm vacxin hay không

Dạo gần đây, do dịch viêm não Nhật bản bùng phát trở lại, mình nghĩ trên FB hẳn là các bạn đã đọc rất nhiều những bài viết về vacxin rồi, kể cả việc phê phán hội Anti vacxin, từ cư dân mạng cho đến các bác sĩ các chuyên gia. Những bài viết này thông tin nhẹ nhàng cũng có, tranh luận gay gắt cũng có, mạt sát hung hãn với nhau thì vô số luôn. Mình đã có một bài chia sẻ kinh nghiệm đơn thuần về các nơi tiêm phòng và phản ứng sau tiêm của các loại vacxin bé con mình đã chích ở đây rồi. Nhưng đó là chuyện của 2016, sau một năm, đến 2017 mình lại nhìn mọi thứ qua một lăng kính mới, rõ ràng hơn, đầy đủ hơn. Vì vậy, sau 2700 chữ của bài viết năm ngoái, năm nay tiếp nối bộ phim kinh dị nhiều tập này, giờ đây xin góp nhặt bổ sung thêm 2500 chữ nữa, bao gồm những thông tin từ thực tế cá nhân mình trong cuộc chiến đưa con đi tiêm vacxin năm thứ 2, cùng những vấn đề rất ư là bên lề khác.

Vacxin dịch vụ quá đắt đỏ, bị thương mại hóa và bất công với số đông? 

Nhắc đến vacxin dịch vụ là thấy nếu không tốn tiền thì cũng tốn rất nhiều tiền. Dĩ nhiên rồi, vì họ phải tốn bao nhiêu thời gian, chi bao nhiêu sức người sức của cho việc nghiên cứu ra loại vacxin mới tiến bộ hơn mà việc xét duyệt để cho vacxin được phép lưu hành cũng nghiêm ngặt không kém. Chưa kể việc khan hiếm khó đặt hàng về VN nên số lượng rất hạn chế, đẩy giá bán lên cao, điều này dễ hiểu và phụ huynh VN buộc phải chấp nhận thua thiệt so với các nước láng giềng chứ ngoài bất mãn ra thì cũng không  làm gì hơn được. Vì vậy gia đình nào ráng gồng được thì chọn vacxin dịch vụ cho con, còn kẹt quá thì chỉ tiêm các loại thông thường xưa nay là cũng rất tốt rồi. Giá vacxin trong chương trình tiêm chủng mở rộng là do được các tỉ phú/quỹ từ thiện trên thế giới tài trợ nên được miễn phí hoặc giá rất rẻ để cho số đông trẻ em toàn cầu được hưởng lợi ích từ việc tiêm phòng. Không có ai làm từ thiện mà mua đồ Zara để phát không hàng loạt cả. Vacxin cũng vậy, tất nhiên chỉ được hỗ trợ loại phổ thông thôi, nhưng miễn sao vẫn có tác dụng hiệu quả như thường là được rồi. Còn vacxin dịch vụ giống như hàng hiệu 1 chút, ai có tiền thì họ chi trả, rất sòng phẳng. Nhà mình không đánh giá vacxin mắc hay rẻ, những mũi thông thường vẫn cho bé chích như con nít nhà người ta, còn vacxin dịch vụ nếu thấy thật sự vượt trội và cần thiết thì phải cố gắng lo cho con được bảo vệ phòng ngừa tốt hơn, vậy thôi.

Vacxin dịch vụ có phản ứng sau tiêm nhẹ nhàng hơn

Chuyện này vô cùng rõ ràng khi so giữa QuinvaxemPentaxim/Infanrix Hexa. Vacxin thế hệ mới họ nghiên cứu tinh chế ra được ở dạng “vô bào” nên giá thành cao hơn, phản ứng sau tiêm nhẹ hơn nhưng hiệu quả bảo vệ chỉ vừa đủ chứ không mạnh như loại “toàn tế bào”. Có rất nhiều mẹ không hề thiếu thốn điều kiện nhưng vẫn quyết định chọn Quinvaxem vì muốn con mình được bảo vệ mạnh mẽ hơn, lâu dài hơn, đổi lại việc chăm sóc sau tiêm sẽ mệt cho bé và đuối cho mẹ hơn. Mỗi người yêu con một cách khác nhau, năng lực của mỗi người khác nhau nên con ai nấy nuôi, mẹ nào cũng muốn điều tốt nhất cho con mình. Riêng nhà Chum không đủ “cứng” nên chọn giải pháp chi rất nhiều tiền cho vacxin dịch vụ, thậm chí phải bay qua nước ngoài tiêm, để khỏi phải hồi hộp quằn quại dữ dội từ mẹ đến con sau mỗi đợt chích vì 2 lẽ: Một là phản ứng nặng gây tử vong sau tiêm của vacxin toàn tế bào trong chương trình tiêm chủng mở rộng không hiểu vì sao xảy ra quá thường xuyên ở VN, Hai là mình chỉ cần con được bảo vệ “đủ” từ vacxin dịch vụ, không cần phải hơn người làm gì. Cá biệt trong số này mình thấy vacxin phế cầu 10 Synflorix dù mắc tiền nhưng bé sau khi chích vẫn sốt cao, tuy nằm trong tầm kiểm soát không có co giật, mà cứ con sốt cao thì xác định là ba mẹ thức trắng đêm khổ đời rồi.

Một số loại vacxin dịch vụ giá rất cao là vì ít phải chích nhắc hoặc không cần chích nhắc luôn.

Gần đây mình mới biết được vacxin viêm não Nhật Bản còn có 1 loại thuốc của Pháp, chỉ cần chích 2 liều là đủ bảo vệ suốt đời nhưng giá rất mắc. Ở VN hình như chỉ có phòng khám Family Medical Pratice có loại này, giá khoảng 160usd/mũi. Nếu so với viêm não Nhật Bản thông thường giá rất rẻ chỉ dưới 100k nhưng sau 3 liều cơ bản thì mỗi 3 năm cũng phải nhắc 1 lần, nếu ba mẹ nào lơ là hoặc quên là khả năng bảo vệ của vacxin kém đi, bé sẽ có nguy cơ lây nhiễm khi có dịch ngay. Hiện tại, hè 2017 đang có dịch viêm não Nhật Bản mà nạn nhân ngoài các bé chưa được tiêm phòng thì cũng có số lượng lớn các bé đã tiêm mà quên chích nhắc lại nữa đó.

Một ví dụ khác là vacxin viêm não do mô cầu Menactra ngừa được những 4 chủng A, C, W, Y cũng chỉ cần chích 1 mũi duy nhất, giá ở Family Medical Practice là 250usd/mũi (sau này vào tuổi dậy thì có cần chích nhắc thêm 1 mũi nữa không thì mình không biết, lúc đó tính sau nhưng số lần tiêm chỉ cần 1-2 lần trong suốt đời người thì giá cao vậy cũng hợp lý ha) Nếu so với vacxin viêm não do mô cầu thông thường chỉ ngừa 2 chủng AC , giá nhẹ nhàng khoảng 200k thôi nhưng mà đổi lại ba mẹ cần phải nhớ để chích nhắc lại cho bé sau mỗi 3 năm.

Tình hình thực tế thì nhà Chum đã chích 2 mũi viêm não Nhật Bản loại thông thường (chuẩn bị nhắc lại mũi 3 vào tháng 9/2017) nhưng lại dũng cảm chơi lớn vung tay chi 250$ cho viêm não do mô cầu 4 chủng ACWY luôn. Việc lựa chọn này hoàn toàn do cân nhắc của ba mẹ. Vì mình thấy loại Menactra 4 chủng vừa ngừa được thêm 2 loại so với thông thường mà lại yên tâm chưa phải chích nhắc trong vòng 10 năm tới nên nghe tin ở VN có thuốc là chơi luôn. Chum đi chích mũi này về không sốt quấy, đầu chỉ hơi ấm ấm nhẹ, nửa đêm ngủ có bứt rứt nhưng không thức giấc, nói chung là đáng đồng tiền bát gạo đó.

Tránh làm mất cuốn sổ tiêm phòng của con

Ngay từ đầu khi sinh bé mình đã được một người cô dặn dò phải giữ cuốn sổ tiêm chủng của bé thật cẩn thận, đặc biệt với các bé mà cha mẹ có ý định cho con đi du học. Cuốn sổ này sẽ theo em tới lớn và trong mọi hồ sơ liên quan đến học hành xuất ngoại nếu có được bản ghi chép đầy đủ rõ ràng này thì sẽ là một lợi thế giúp gia đình chủ động hơn rất nhiều về mặt giấy tờ. Vì vậy sau khi em bé được sinh ra, ba mẹ nên tuyển 1 cuốn sổ của 1 bệnh viện bất kì mà mình cảm thấy đẹp, cứng cáp, bền lâu để hễ lúc nào đi chích ngừa cứ mang đúng 1 cuốn đó ra để bệnh viện họ ghi ngày tháng đóng dấu lên đó. Mình đi Sing chích cũng mang cuốn sổ VN theo, đều ok hết á các bạn. Cái dở nhất của mình là hồi xưa không tuyển ngoại hình cuốn sổ vì nghĩ không quan trọng mà xài luôn sổ của bệnh viện Mekong nơi bé Chum sinh ra. Cuốn này bìa mềm, màu hồng sến, giấy bên trong mỏng, đến giờ mặc dù đã nỗ lực cứu vớt bọc plastic nhưng nhìn bong tróc rách nát thấy gớm. Vậy mà gia đình mình vẫn giữ khư khư như châu báu. Các bạn rút kinh nghiệm của nhà Chum mà ngay từ đầu chọn cuốn sổ tiêm phòng sáng sủa bìa cứng lịch sự tí nha.

Hãy quan tâm và tự nhớ lịch tiêm phòng riêng của con mình:

Mình biết nhiều gia đình chỉ đưa con đi chích khi nhận được giấy nhắc nhở của phường. Nếu bị nhận nhiều nhận trùng thì than phiền, còn nếu không nhận được thì coi như lãng quên luôn, lỡ con mình dính bệnh trong mùa dịch thì chẳng lẽ lại quay ra trách móc đổ lỗi tại phường? Không ai có trách nhiệm với sức khỏe của con cái ngoài cha mẹ. Xã hội này có quan tâm mình thì tốt, không thì phải tự thân vận động vì quyền lợi là của mình mà. Đối với các em bé nhỏ, ngoài cơm ngon, áo đẹp, trường học tốt thì các bạn nên dành sự quan tâm đúng đắn hơn cho cả vacxin nữa. Ít nhất là những mũi quan trọng được khuyến cáo nguy hiểm thì phải thường xuyên kiểm tra xem bao lâu rồi chưa chích nhắc để bổ sung kịp thời. Chích rồi vẫn có thể mắc bệnh nhưng sẽ nhẹ hơn, việc điều trị và hồi phục cũng nhanh hơn.

Trở lại việc trả lời cho câu hỏi ở tiêu đề bài viết, cá nhân mình nghĩ:

Rất nên tiêm phòng vacxin cho trẻ

Đây là ý kiến của nhà Chum ngay từ đầu, bây giờ và mãi mãi về sau. Thế hệ mình sinh sau đẻ muộn, chưa biết sự khủng khiếp của dịch bệnh trong quá khứ, không biết ho gà thật ra là bệnh thế nào, bạch hầu uốn ván hay thương hàn ra sao, có vẻ xa xôi quá nên cứ băn khoăn vacxin có cần thiết cho con ở thời điểm hiện tại hay không. Chuyện này giờ có google nên mọi thông tin đều tìm được rõ ràng, đọc xong thì dễ quyết định lắm. Ví dụ như vừa rồi thấy vacxin thương hàn Typhim Vi hiếm quá, không có bệnh viện nào có, chỉ có mỗi Family Medical Practice bán 30$ chưa kể phí khám. Mình thật sự có 1 khoảng thời gian phân vân bệnh này có nhất thiết phải chích không, nếu không thì khỏi cho rồi. Nhưng lên search bệnh thương hàn thì thấy nó dễ xuất hiện ở nước nhiệt đới, do môi trường thực phẩm và nước uống không vệ sinh, gây rất nhiều biến chứng như thủng ruột, hôn mê, và sau khi chữa bệnh thời gian hồi phục hoàn toàn là rất rất lâu. Vậy là hoảng quá, thôi có là bao nhiêu cũng tìm và chích sớm cho yên tâm. Vacxin thương hàn Typhim Vi vẫn phải chích nhắc sau mỗi 3 năm đó.

Hoặc như viêm gan A, mình không hề nhận thức được sự cần thiết của vacxin cho đến khi nó thành khan hiếm, xôn xao trên FB nên mình tìm hiểu mới biết ngoài viêm gan B thì viêm gan A cũng “kinh dị” không kém vì nó rất dễ lây lan từ người sang người cũng do chủ yếu điều kiện vệ sinh từ thực phẩm nước uống, bể bơi, các vật dụng sinh hoạt hàng ngày và phải mất từ 2-6 tháng để điều trị. Thấy cái bệnh này nó “gần” mình quá, nguy cơ hiển hiện luôn, vậy thì phải cho con chích để có thêm cơ hội ngừa bệnh thôi. Hiện nay tuy vacxin viêm gan A đơn hiếm hàng nhưng có vacxin Twinrix ngừa được cả viêm gan A và viêm gan B luôn, các bệnh viện đều đang có loại Twinrix này nhưng các bé phải tư vấn bác sĩ thêm coi đã chích đủ mũi viêm gan B chưa để tránh bị dư nhiều quá. Chum đã chích được 4 mũi viêm gan B, mẹ có hỏi ý bác sĩ Serge bên Family Medical Practice là có cho chích Twinrix được không thì bác bảo là vẫn được, không gây hại gì. Nên sắp tới mình đưa con đi chích Twinrix luôn cho lành.

Và cuối cùng…..

Tiêm vacxin là lựa chọn cá nhân của mỗi người. 

Một người sau khi tham khảo toàn bộ thông tin về dịch bệnh, nhận được tư vấn của bác sĩ và nhân viên y tế về các loại vacxin mà vẫn nhất định không tiêm cho bản thân họ hoặc con cái họ, thì dù sao đó cũng hoàn toàn là quyền của họ. Vì phản ứng nặng sau khi tiêm vacxin là có thật, dù tỉ lệ rất nhỏ. Nhưng hãy tưởng tượng vì bạn một mực “khuyên bảo” “động viên” mà họ đưa con đi tiêm, lỡ nằm trong xác suất xui rủi gặp shock phản vệ dẫn đến tử vong thì họ sẽ nói rằng một phần trách nhiệm cho sự ra đi của đứa bé là lỗi của bạn, rõ ràng là vậy, dù ngay từ đầu, toàn bộ đều xuất phát từ tấm lòng tốt và ý thức bảo vệ cộng đồng của bạn. Vì vậy nếu cảm thấy không cùng chí hướng và gia đình đó nguy cơ lãnh dịch bệnh vì không tiêm phòng, hãy bớt giao du. Thay vì khuyên bảo phê phán việc không liên quan đến con mình, chúng ta nên chia sẻ rộng rãi rầm rộ các thông tin về dịch bệnh, các bài viết về lợi ích của vacxin, các ý kiến đáng giá từ các chuyên gia một cách ôn hòa. Nhiều khi họ đọc sẽ thấy hồi tâm chuyển ý hơn, vì tâm lý người VN cứ càng chửi đây càng lì, càng cố gắng bảo vệ cái “tôi”, cãi chày cãi cối, cuối cùng sau mỗi cuộc tranh luận chỉ còn lại “phụ khoa” khắp nơi thật không hay tí nào.


Vẫn như mọi khi, những ý kiến của mình trong bài này đều xuất phát từ những gì gia đình đã trải qua, nên hi vọng giúp ích được cho càng nhiều người càng tốt. Các bạn đưa bé đi chích xong đừng ngại chia sẻ hình ảnh cũng như thông tin tình hình vacxin ở các bệnh viện bạn biết mà hãy nhiệt tình cập nhật trên FB để truyền cảm hứng, củng cố thêm tinh thần cho người khác cùng quan tâm đến vacxin nha. Mình thật lòng mong muốn cộng đồng xung quanh có nhiều người biết nghĩ sâu hơn và công bằng hơn với vacxin để dịch bệnh không còn là mối lo chực chờ đe dọa những thiên thần nhỏ của chúng ta nữa.

Advertisements

2 thoughts on “Có nên tiêm vacxin hay không

  1. Pingback: KINH NGHIỆM TIÊM VACXIN CHO BÉ – We're all MAD here

  2. Pingback: CHO BÉ ĐI THẢ DIỀU – We're all MAD here

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s